Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Prado Madrid
ons aanbod

De kunstroof achter het drieluik Tuin der Lusten


Uit de onlangs verschenen publicatie "Jheronimus - de wegen naar hemel en hel" van Gary Schwartz. (Fontaine Uitgevers 2016)  blijkt de Tuin der Lusten een cruciale rol te hebben in het ontstaan van de Tachtigjarige Oorlog.
Via roofkunst is het schilderij van Willem van Oranje in het bezit gekomen van de Spaanse koning en hangt het nu in het Prado.

Ga naar de complete Jeroen Bosch reis.

Tuin der Lusten in bezit van Willem van Oranje

De Tuin der Lusten is begin 16e eeuw in het bezit gekomen van de Hollandse graven van Nassau. Zowel het huis Nassau als het Habsburgse koningshuis zijn grote bewonderaars van de schilder Jheronimus Bosch.
Het schilderij Tuin der Lusten komt via erfrecht op 11-jarige leeftijd in het bezit van Willem van Oranje. Het imposante stuk is aanvankelijk ondergebracht in Brussel, waar de grootvader van Willem van Oranje, Hendrik III destijds een residentie heeft. Vlak bij het Bourgondische Hof van de Hertogen van Brabant.

 

De bewondering van Karel de V voor het schilderij

Karel de V wordt in 1500 in Gent geboren. Als laatste telg van de Hertogen van Brabant, wordt hij op zesjarige leeftijd landsheer van uiteindelijk van alle Nederlandse gewesten. Hij wordt opgevoed aan het Bourgondische Hof te Brussel en tot zijn leraren behoort Hendrik III, die vlakbij resideerde. Karel V heeft de Tuin der Lusten al in zijn vroege jeugd leren kennen. Het zal ongetwijfeld een onuitwisbare indruk op hem hebben gemaakt.

Wanneer hij in 1517 de macht over het gehele Habsburgse keizerrijk aanvaardt en van Brussel naar Madrid verhuist, neemt hij in gedachten het schilderij mee.

 

Ga naar de complete Jeroen Bosch reis.

 

Wandtapijten en de Tuin der Lusten in Europa

In 1521 verschijnt een Italiaans reisverslag, waarin de Tuin der Lusten beschreven wordt. Naar aanleiding hiervan geeft de Franse koning Frans I, de opdracht om een kostbaar wandtapijt van dit schilderij te maken.

 

In 1566 laat ook de Spaanse staatsman en kardinaal Granvelle een wandtapijt van de Tuin der Lusten maken.

 

Wrijving met de Hollandse Adel

Granvelle, is een politieke vertrouweling van Karel V en later van diens zoon Filips II. Hij is een man van de harde lijn en vindt dat hij de roerige noordelijke provincies een lesje moeten leren. De hertog van Alva moet de politiek van Granvelle doorvoeren. Deze gehate Habsburgse politiek zorgt voor ernstige wrijving met de Hollandse adel en met Willem van Oranje.

 

Alva wil een derde wandtapijt van het schilderij

In 1567 laat Alva, Granvelle weten, dat hij ook een kopie van het wandtapijt van de Tuin der Lusten wil. Om dit te realiseren leent hij Granvelle’s exemplaar en probeert hij ook het origineel van Willem van Oranje te bemachtigen. Zo wil hij voorkomen dat bij een kopie van een kopie, veel van de rijke details verloren gaan.

 

Alva’s wraak op Willem van Oranje

Bij Alva ‘s geboorte is hem een huwelijk met de puissant rijke Maria Mencia de Mendoza in het vooruitzicht gesteld. Keizer Karel V maakt dit arrangement ongedaan door haar weg te schenken aan Hendrik de III, de grootvader van Willem van Oranje.  

Voor deze vernedering wil Alva Willem van Oranje straffen. Hij daagt hem wegens misdaden voor het gerecht. Willem van Oranje verschijnt niet en Alva neemt al zijn goederen in beslag, waaronder de Tuin der Lusten en hij verbandt Willem van Oranje.

 Willem van Oranje (1533-1584)

  

Het begin van de tachtigjarige oorlog

De grote machtsstrijd tussen de hertog van Alva en Willem van Oranje leidt tot de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). De Tuin der Lusten is daarbij de werkelijke inzet.

Alva sterft en zijn onwettige zoon Fernando erft het schilderij. Na zijn dood wordt het drieluik geveild en door de zoon van Karel V, Filips II van Spanje gekocht. Hij brengt het werk in 1593 naar Escorial.
1939 wordt het drieluik vanuit het Escorial overgebracht naar het Prado en is het officieel nog steeds eigendom van de koning van Spanje.

 

Ga naar de complete Jeroen Bosch reis.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief