Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Catharijnenconvent
ons aanbod

Museum Catharijneconvent | tentoonstelling Luther

Luther

Met trots presenteert het Catharijneconvent deze tentoonstelling van 22 september 2017 – 28 januari 2018

 

Nederland ontmoet Luther. Dat is misschien wel de kortste samenvatting van de tentoonstelling in het najaar van 2017 in Museum Catharijneconvent. De monnik Martin Luther sloeg zijn stellingen aan in het verre Wittenberg. Maar zijn ideeën vonden vrijwel direct hun weg naar de Nederlanden. Niet tot ieders genoegen: in 1520 werden Luthers boeken al verbrand. Drie jaar later vonden de eerste martelaren de dood op de brandstapel in Brussel.

 

Een man van de media

Luther was een uitstekende mediaman die de kansen van de pas ontdekte boekdrukkunst heel goed wist te benutten. Luther publiceerde ongelooflijk veel. Hij schreef voor vakgenoten maar juist ook voor het gewone volk. Luthers beroemde 95 stellingen tegen de aflaat zijn geschreven in het Latijn, de taal van de geleerden. Maar zijn genialiteit toonde hij toen hij nog geen half jaar later de inhoud ervan in korte paragrafen samenvatte voor het gewone volk. Dat was een sensationele gebeurtenis.

 

Een man van de Bijbel

Iedereen moest in staat zijn de Bijbel te lezen, volgens Luther. Hij werkte daarom aan een vertaling in de volkstaal. Hoe hij dat vol passie deed is te zien aan een van Luthers persoonlijke studiebijbels: een exemplaar van Erasmus’ uitgave van het Nieuwe Testament.  Daarin heeft Luther bijvoorbeeld geschreven: Du bist ein Bube (je bent een schurk) om het boek daarna met een klap dicht te slaan. Intussen zaten in de Nederlanden de drukkers klaar om Luthers werk weer naar het Nederlands te vertalen. Want Luthers werk was ook commercieel gezien heel interessant.

 

Een man van het beeld

Luther kende de kracht van woord én van het beeld. Hij werkte samen met zijn vriend Lucas Cranach. Hoe kon Luthers idee dat de mens leeft van genade alléén beter uitgedrukt worden dan door de voorstelling van de overspelige vrouw uit het Bijbelboek Johannes? In die geschiedenis vergeeft Jezus de vrouw die gezondigd heeft; de geestelijken staan buiten spel. We zien het thema op een imposant paneel van Lucas Cranach; maar ook op schilderijen uit Noord- en Zuid-Nederland.

 

Een man van de spot

Spotprenten: ook toen actueel! Cranach werkte mee aan een van de venijnigste schotschriften van de Reformatie waarin de paus, als antichrist, zwart wordt gemaakt. Dergelijke spotprenten werden maar al te graag nagevolgd, ook in Nederland. Wat te denken van een paus die als duivel wordt voorgesteld, of Luther zelf die als boze ketter dobbert in zee? Het is te zien op spotprenten en-schilderijen.

 

Een man van de muziek

 Wat zou de Reformatie zijn zonder muziek? In het begin van de zeventiende eeuw klaagde een jezuïet al dat Luther met zijn liederen meer schade aan de zielen aangericht had dan met al zijn preken en geschriften. Luther was er van overtuigd dat muziek een geschenk was van God dat moest worden ingezet om God te verheerlijken. Dat is hem en zijn volgelingen gelukt: nog steeds zingen protestanten graag en veel. Luther schreef en bewerkte zelf ook liederen waarop andere componisten, onder wie de grote Bach, voorborduurden.

 

Nederland ontmoet Luther

Ontdek hoe het optreden van Martin Luther grote gevolgen had voor Nederland: in woord, beeld, en muziek. Ontdek de kracht van Luther!

 

Door Drs. Tanja Kootte - conservator voor het protestantisme van Museum Catharijneconvent

 

Voor meer informatie over Museum Catharijneconvent en een actueel overzicht van alle tentoonstellingen, kijk op: www.catharijneconvent.nl 

 

GRATIS ENTREEKAART BIJ JE BOEKING!

DrieTour biedt je graag iets extra’s: bij elke boeking ontvang je een entreebewijs voor het Museum Catharijneconvent in Utrecht!

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief